Stelling van Midy

Uit testwiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

De stelling van Midy is een stelling uit de getaltheorie, genoemd naar de Franse wiskundige Étienne Midy, die ze in 1836 publiceerde.

De stelling zegt:

Indien de decimale expansie van een niet-vereenvoudigbare breuk a/p een repeterend gedeelte heeft dat bestaat uit een even aantal cijfers 2n, dan is de som van de twee helften van dat repeterende gedeelte gelijk aan 10n1 (een getal met enkel negens) indien:

  • ofwel p een priemgetal is;
  • ofwel p een macht van een priemgetal is;
  • ofwel de grootste gemene deler van p en 10n1 gelijk is aan 1.

Voorbeelden

De volgende breuken zijn niet vereenvoudigbaar en hebben een repeterend gedeelte met een even aantal cijfers.

Sjabloon:Vbreuk = 0,384615384615...

met repeterend gedeelte "384615" en inderdaad is 384 + 615 = 999

Sjabloon:Vbreuk = 0,117647058823529411764...

met repeterend gedeelte "1176470588235294" en 11764705 + 88235294 = 99999999

Sjabloon:Vbreuk = 0,0259740259740...

met repeterend gedeelte "259740" en 259 + 740 = 999

In het laatste geval gaat de stelling op omdat de grootste gemene deler van 77 en 1000−1=999 gelijk is aan 1.

De stelling in andere talstelsels

De stelling gaat ook op in talstelsel met een ander grondtal: als de breuk in het talstelsel met grondtal b een repeterend gedeelte heeft met even lengte, is de som van de twee helften een getal met enkel een aantal malen het cijfer b1. Zo is in het octale stelsel:

Sjabloon:Vbreuk = 0,032745032745...8

met repeterend gedeelte "032745"8
en (octaal) 0328 + 7458 = 7778

Sjabloon:Appendix