Heptagonaal getal

Uit testwiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Eerste vijf heptagonale getallen

Een heptagonaal getal is een veelhoeksgetal met een regelmatige zevenhoek als basisfiguur. Het is dus het aantal bolletjes dat zich tot in elkaar grijpende regelmatige zevenhoeken laat rangschikken. De twee eerste heptagonale getallen zijn 0 en 1. Er kunnen bij 6 bolletjes bij 1 worden geplaatst om het volgende heptagonale getal 7 te krijgen. Voor de volgende zevenhoek zijn 5 nieuwe zijden nodig. De andere 2 zijden zijn steeds gemeenschappelijk. Er zijn 5×2+1=11 nieuwe bolletjes nodig, zodat het derde heptagonale getal 7+11=18 is. Dit gaat zo door, en leidt tot de recurrente betrekking:

hn+1=hn+5n+1

voor n=0,1,2, en met h0=0.

Een veelhoek kan worden gedacht vanuit het gemeenschappelijke hoekpunt te zijn opgebouwd. Dan zijn 5 nieuwe zijden nodig met n bolletjes waarvan 4 dubbel geteld zijn: de 4 hoekpunten waar 2 nieuwe zijden bij elkaar komen. Dat geeft de volgende recurrente betrekking:

hn=hn1+5n4

Deze is gelijkwaardig met de betrekking erboven.

Uit de recurrente betrekking volgt de algemene formule voor het n-de heptagonale getal:

hn=12n(5n3)

De eerste heptagonale getallen zijn:

0, 1, 7, 18, 34, 55, 81, 112, 148, 189, 235, 286, 342, 403, 469, 540, 616, 697, 783, 874, 970, 1071, 1177, 1288, 1404, 1525, 1651, 1782, 1918, 2059, 2205, 2356, 2512, 2673, 2839, 3010, 3186, 3367, 3553, 3744, 3940, 4141, 4347, 4558, 4774, 4995, 5221, 5452, 5688.[1]

De heptagonale getallen volgen vanaf 0 het stramien oneven, oneven, even, even. Het vijfvoud van een heptagonaal getal plus 1 is een driehoeksgetal.

Voortbrengende functie

De voortbrengende functie voor de heptagonale getallen is:[2]

g(x)=x4x+1(1x)3=x+7x2+18x3+34x4+

Gegeneraliseerde heptagonale getallen

Door in de formule

hn=12n(5n3)

ook negatieve waarden van n toe te laten, ontstaan de gegeneraliseerde heptagonale getallen. Behalve de gewone heptagonale getallen zijn dit: 4, 13, 27, 46, 70, 99, ... De eerste gegeneraliseerde heptagonale getallen zijn dus:

0, 1, 4, 7, 13, 18, 27, 34, 46, 55, 70, 81, 99, 112, .. [3]

Elk tweede getal in deze rij is een gewoon heptagonaal getal.

De hn blijken de getallen te zijn waarvoor het getal hn225 als cijferreeks, dus als getal 1000 hn+225 een kwadraat is.

Controleren

2hn=5n23n
1000hn+225=2500n21500n+152=(50n15)2

en ook

1000hn+225=a2
Substitueren van a=50n15 geeft
2hn=5n23n

Definieer de rij (an):

an={nals n oneven is32nals n even is

Dat is de rij 0, 1, 3, 3, 6, 5, 9, 7, 12, 9, ...

n=0man=n=1mn+n=1m/2n=Tm+Tm/2

waarin

Tn het n-de driehoeksgetal voorstelt.

De gegeneraliseerde heptagonale getallen voldoen dus aan:

hn=Tn+Tn2

Behalve 1 en 70 is geen enkel gegeneraliseerd heptagonaal getal een oplossing van de vergelijking van Pell.[4]

Sjabloon:Appendix

  1. Sjabloon:Link OEIS
  2. MathWorld. Heptagonal Number. gearchiveerd op 8 juni 2023
  3. Sjabloon:Link OEIS
  4. B Srinivasa Rao. Heptagonal Numbers in the Pell Sequence and Diophantine equations 2x2=y2(5y3)2±2, juli 2002. in Fibonacci Quarterly, 43, 3, blz 194-201