Duale bundel

Uit testwiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

In de wiskunde is de duale bundel een operatie op vectorbundels die het begrip van een duale vectorruimte uitbreidt.

Definitie

De duale bundel van een vectorbundel π:EX is de vectorbundel π*:E*X waarvan de vezels de duale ruimtes zijn van de vezels van E .

Op equivalente wijze kan E* worden gedefinieerd als de Hom-bundel Hom(E,×X), dat wil zeggen, als de vectorbundel van morfismen van E naar de triviale lijnbundel ×XX.

Constructies en voorbeelden

Gegeven een lokale trivialisatie van E met transitiefuncties tij, wordt een lokale trivialisatie van E* gegeven door dezelfde open overdekking van X met transitiefuncties tij*=(tijT)1 (de inverse van de transpositie). De duale bundel E* wordt vervolgens geconstrueerd met behulp van de vezelbundelconstructiestelling. Specifieke gevallen worden gegeven door de volgende:

Eigenschappen

Als de basisruimte X paracompact en Hausdorff is, dan is een reële vectorbundel E van eindige rang isomorf met de duale vectorbundel E*. Echter, net als voor vectorruimten is er geen natuurlijke keuze van een isomorfisme, tenzij E voorzien is van een inwendig product .

De Hom-bundel Hom(E1,E2) van twee vectorbundels is canoniek isomorf met de tensorproductbundel E1*E2.

Gegeven een morfisme f:E1E2 van vectorbundels over dezelfde ruimte bestaat er een morfisme f*:E2*E1* tussen hun duale bundels (in de omgekeerde volgorde), vezelgewijs gedefinieerd als de transpositie van elke lineaire afbeelding fx:(E1)x(E2)x. Zodoende definieert de dualebundelconstructie een contravariante functor van de categorie van vectorbundels en hun morfismen naar zichzelf.