Technetium-99m

Sjabloon:Infobox isotoop Technetium-99m of ^99mTc is een metastabiel nucleair isomeer van technetium-99, een radioactieve isotoop van technetium. De isotoop komt slechts sporadisch voor op Aarde.

Technetium-99m ontstaat onder meer bij het radioactief verval van molybdeen-99.

Radioactief verval

Technetium-99m vervalt door een isomerische transitie tot de radio-isotoop technetium-99:

${\phantom{A}}_{\phantom{43}}^{\phantom{99m}}{\phantom{A}}_{\phantom{2}43}^{\phantom{2}99m}\mathrm{T}\mathrm{c}⟶{\phantom{A}}_{\phantom{43}}^{\phantom{99}}{\phantom{A}}_{\phantom{2}43}^{\phantom{2}99}\mathrm{T}\mathrm{c}+\mathrm{\gamma }$

De halveringstijd bedraagt ongeveer 6 uur. Technetium-99 zelf vervalt door β⁻-verval tot de stabiele isotoop ruthenium-99:

Sjabloon:Betaverval

De halveringstijd bedraagt ongeveer 211.000 jaar. Bij dit verval wordt geen gammastraling uitgezonden.

Toepassingen

Verbindingen van technetium-99m wordt gebruikt in de nucleaire geneeskunde als radioactieve tracer in het lichaam bij SPECT-scans. Het is hiervoor geschikt omdat het voldoende energetische gammastraling (141 keV) uitzendt. De korte fysische halveringstijd van ongeveer 6 uur maakt dat de patiënt slechts aan een beperkte hoeveelheid straling wordt blootgesteld. De uitgezonden gammastraling kan worden gedetecteerd met behulp van een gammacamera.

Technetium-99m wordt geproduceerd met behulp van een zogenaamde technetium-99m-generator, in wezen een chromatografisch kolom met aluminiumoxide. Als bron voor het nuclide wordt molybdeen-99 gebruikt onder de vorm van molybdaat (MoO₄²⁻). Molybdeen-99 zelf is een langerlevend isotoop (de halveringstijd bedraagt 66 uur) en is daarom geschikt om in situ technetium-99m te genereren. Bij het verval wordt het pertechnetaat-anion (TcO₄⁻) gevormd, dat minder sterk adsorbeert op aluminiumoxide. Zodoende kan het van de kolom geëlueerd worden. Men spreekt ook wel van 'melken'. Hierbij wordt typisch natrium als tegenion gebruikt.