Lithiumbis(trimethylsilyl)amide

Uit testwiki
Versie door imported>InternetArchiveBot op 13 mrt 2025 om 12:36 (1 (onbereikbare) link(s) aangepast en 0 gemarkeerd als onbereikbaar) #IABot (v2.0.9.5)
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Sjabloon:Infobox chemische stof

Lithiumbis(trimethylsilyl)amide (afgekort tot LiHMDS of LHMDS) is een organische verbinding met als brutoformule CA6HA18LiNSiA2, of met meer nadruk op de structuur ervan: ((CHA3)A3Si)A2NLi of Sjabloon:Nowrap waarbij TMS staat voor trimethylsilyl. De verbinding komt voor als een kleurloze vaste stof, die hevig reageert in contact met water. Het is een sterke, niet-nucleofiele base, die zowel als base en als ligand gebruikt wordt. Lithiumbis(trimethylsilyl)amide komt ook voor als dimeer.

Lithiumbis(trimethylsilyl)amide wordt doorgaans commercieel verhandeld in oplossing (tolueen, n-hexaan, THF of MTBE).

Synthese

Hoewel lithiumbis(trimethylsilyl)amide in de handel verkrijgbaar is, kan het ook in situ bereid worden door reactie van bis(trimethylsilyl)amine met n-butyllithium:[1][2]

[(CHA3)A3Si]A2NH+CA4HA9Li[(CHA3)A3Si]A2NLi+CA4HA10

Via vacuümdestillatie is de stof te zuiveren.

Reacties

Lithiumbis(trimethylsilyl)amide wordt gebruikt in de synthese van coördinatieverbindingen met lage coördinatiegetallen. Dit is het gevolg van de sterische hindering van het grote trimethylsilylamide-ligand. Voorbeelden van M[N(TMS)2]3 omvatten complexen van scandium, titanium, vanadium en ijzer.[3] Behandeling met trimethylchloorsilaan geeft tris(trimethylsilyl)amine, waarin een stikstofatoom met coördinatiegetal 3 voorkomt. Deze molecule bezit een trigonaal planaire moleculaire geometrie rondom het stikstofatoom.

In de organische chemie wordt lithiumbis(trimethylsilyl)amide vaak gebruikt als sterke base, bijvoorbeeld om lithiumacetylide te maken,[4] of om een enolaat te bereiden, zoals met benzylideenaceton:[2]

Enolaatvorming met lithiumbis(trimethylsilyl)amide
Enolaatvorming met lithiumbis(trimethylsilyl)amide

Sjabloon:Clearleft

De werking van lithiumbis(trimethylsilyl)amide is vergelijkbaar met die van lithiumdi-isopropylamide (LDA).

Sjabloon:Appendix