Brontekst bekijken van VO2max

{{DISPLAYTITLE:VO<sub>2</sub>max}}[[Bestand:Ergospirometry_laboratory.jpg|thumb|Bepaling van het maximale zuurstofopnamevermogen]]
De '''V̇O<sub>2</sub>max''' of het '''maximale zuurstofopnamevermogen''' is het maximale volume (V) [[zuurstofgas]] (O<sub>2</sub>) dat het menselijk lichaam per tijdseenheid kan transporteren en metaboliseren bij lichamelijke inspanning, gemeten op zeeniveau. De waarde van de V̇O<sub>2</sub>max is een indicatie van iemands fysieke conditieniveau.

De V̇O<sub>2</sub>max wordt uitgedrukt in een absolute waarde van aantal [[liter]]s zuurstof per minuut (l/min) of een relatieve van aantal milliliters zuurstof per [[kilogram]] lichaamsgewicht per minuut (ml/kg/min). De laatste methode wordt vaak gebruikt om het [[uithoudingsvermogen]] van atleten onderling te kunnen vergelijken.

== Het vaststellen van de V̇O<sub>2</sub>max ==

====Nauwkeurige meting bij toenemende inspanning====
De V̇O<sub>2</sub>max kan nauwkeurig worden bepaald door bij langdurige en oplopende intensieve lichamelijke inspanning de zuurstofinname en -uitstoot te meten. De V̇O<sub>2</sub>max is bereikt als de hoeveelheid opgenomen zuurstof niet stijgt, ondanks een toenemende inspanning. Een dergelijke meting vindt meestal plaats op een [[Loopband (fitness)|loopband]] of een [[ergometer|fietsergometer]]. Aangezien het bepalen van de VO<sub>2</sub>max gevaarlijk kan zijn op deze toestellen, want het lichaam wordt tot het uiterste ingespannen, dient een meting te worden uitgevoerd onder medisch toezicht, bijvoorbeeld in een [[Sportmedisch Adviescentrum]].

====Berekening volgens principe van Fick====
De Duitser [[Adolf Fick]] heeft al in de 19e eeuw een techniek ontwikkeld om de VO<sub>2</sub>max te bepalen.

Dit [[Principe van Fick]] luidt als volgt:
:<math>\mathrm{VO_2\; max} = Q(\mathrm{CaO_2} - \mathrm{CvO_2})</math>

waarbij de gemeten waarden zijn verkregen bij maximale fysieke inspanning.

Q staat voor het [[hartminuutvolume]] (de hoeveelheid bloed die het hart per minuut rondpompt); CaO<sub>2</sub> is het [[Slagader|arterieel]] zuurstofgehalte (de hoeveelheid zuurstof in het bloed afkomstig van het hart), CvO<sub>2</sub> is het [[Ader (anatomie)|veneus]] zuurstofgehalte (de hoeveelheid zuurstof in het bloed richting het hart).

Een op deze wijze vastgestelde V̇O<sub>2</sub>max is zeer nauwkeurig, maar wordt om praktische redenen (er moet bloed worden afgenomen bij hoge lichamelijke inspanning) uitsluitend bij wetenschappelijk onderzoek gebruikt.

====Coopertest====
Een andere methode, waarmee men hooguit tot een schatting van de V̇O<sub>2</sub>max kan komen, is de [[coopertest]]. Daarbij moet in 12 minuten een zo groot mogelijke afstand hardlopend worden afgelegd. Met de formule:
:<math>\mathrm{VO_2\; max} = {d_{12} - 505 \over 45}</math>
waarbij d<sub>12</sub> staat voor de afgelegde afstand in [[meter]]s, kan een inschatting worden gemaakt van de V̇O<sub>2</sub>max (in ml/kg/min).

====Formules gebaseerd op hartslag en in consumentenelektronica====
Om snel een schatting van de V̇O<sub>2</sub>max te maken, zijn verschillende formules gebaseerd op maximale hartslag in gebruik. Deze formules geven een schatting en zijn dus weinig betrouwbaar.

Een voorbeeld van een formule is: V̇O<sub>2</sub>max = 15 * HR<sub>max</sub> / HR<sub>rust</sub><ref>Het geheim van wielrennen, van Dijk, van Megen en Vroemen, 2015, {{ISBN|978-90-821069-4-7}}</ref>

Ook in consumentenelektronica, zoals [[Smartwatch|sporthorloges]], zitten tests ingebouwd om de V̇O<sub>2</sub>max te bepalen. Deze tests zijn gebaseerd op hartslag- en trainingsgegevens, maar geven doorgaans ook slechts een schatting. Daarnaast bestaan er apps die ook een grove schatting kunnen geven, wat bijvoorbeeld bij teamsport weleens wordt gebruikt.

==Typische waarden==
De gemiddelde waarde van de V̇O<sub>2</sub>max bij ongetrainde mannen ligt tussen 35 en 40 ml/kg/min. Bij vrouwen ligt dit gemiddeld tussen 27 en 31 ml/kg/min.

Topsporters, met name duursporters, kunnen waarden bereiken die tussen 65 en 90 ml/kg/min liggen.<ref>[https://web.archive.org/web/20110524183954/http://www.runningforfitness.org/faq/vo2-max FAQ: VO₂max op Runningforfitness.com]</ref>

{{Appendix}}

[[Categorie:Lichaamsbeweging]]
[[Categorie:Sportgeneeskunde]]
[[Categorie:Ademhaling]]
[[Categorie:Sportwetenschap]]