Brontekst bekijken van Tilde

{{Zijbalk leestekens|~}}
De '''tilde''' is het [[diakritisch teken|diakritische teken]] <math>\sim</math>. Meestal wordt het boven een [[letter]] aangebracht, maar onder andere in de [[natuurwetenschap]]pen wordt het als zelfstandig [[symbool]] gebruikt. Het neemt dan een eigen tekenpositie in ([[ASCII (tekenset)|ASCII]]-teken 126). De naam 'tilde' komt van het [[Latijn]]se 'titilus' (tableau, bovenschrift).

== Talen ==
In de [[spelling]] van het [[Portugees]] wordt de tilde gebruikt op de 'a' en 'o' om de nasale [[klinker (klank)|klinkers]] /[[ã]]/ en /[[õ]]/ weer te geven. De [[Spaans]]e spelling kent de 'n' met tilde ('[[ñ]]') om de klank /[[ɲ]]/ (zoals 'nj' in 'anjer') weer te geven. In het [[Fonetiek|fonetische]] alfabet [[Internationaal Fonetisch Alfabet|IPA]] wordt de tilde gebruikt om [[nasalisatie|nasalisering]] van een klinker aan te geven. Ook de standaardspellingen van het [[Baskisch]], het [[Bretons (taal)|Bretons]], het [[Estisch]], het [[Maori (taal)|Maori]]  en het [[Vietnamees]] gebruiken de tilde.
In sommige Aziatische talen, bijvoorbeeld [[Koreaans]], wordt de tilde gebruikt om een klank langer te maken in [[straattaal]]. In het Nederlands zou dit dan iets opleveren als: “Vandaag was zo<math>\sim</math> leuk!”

==Naam==
De benaming ''tilde'' is internationaal bekend, maar in het Spaans is ''virgulilla'' gebruikelijker. Dat betekent: dun streepje, een verkleining van ''vírgula''. Een [[komma]], ook een internationaal bekend woord, heet in het Frans ''virgule''.

==Woordenboek==
In een woordenboek wordt de tilde vaak gebruikt om het lemma te herhalen. Bijvoorbeeld:

'''ijs''' ''hielo'' (m); het ~ was gebroken, ''estaba roto el ~''

== Wis- en natuurkunde ==
In de [[wiskunde]] en de [[natuurkunde]] wordt de tilde als zelfstandig symbool gebruikt om [[evenredigheid]] aan te duiden. Bijvoorbeeld bij een lineaire beweging is de afgelegde weg <math>s</math> [[recht evenredig]] met de (verlopen) tijd <math>t</math>; anders geschreven: <math>s \sim t</math>.

In de elektriciteitsleer wordt de tilde gebruikt om [[wisselstroom]] of [[wisselspanning]] aan te geven. De tilde is een versimpeld symbool van de [[Sinus en cosinus|sinusgolf]] die karakteristiek is voor wisselstroom. Voor [[gelijkstroom]] of [[gelijkspanning]] wordt een stippellijn gebruikt.

In de wiskunde wordt de tilde ook gebruikt om een [[equivalentierelatie]] te beschrijven; <math>x \sim y</math> betekent dan: <math>x</math> ''is equivalent met'' <math>y</math>. In de [[meetkunde]] betekent dat dan meestal dat twee figuren [[Gelijkvormigheid (meetkunde)|''gelijkvormig'']] zijn.

Twee boven elkaar geschreven tildes, <math>\approx</math>, hebben de betekenis ''is ongeveer gelijk aan''. Zo geldt voor het [[pi (wiskunde)|getal <math>\pi</math> (pi)]]: <math>\pi \approx 3{,}14</math> of <math>\pi \approx 3{,}14159</math>.

== Logica ==
In de [[logica]] wordt de tilde gebruikt om de [[logische negatie]] aan te geven, ter vervanging van ¬, als dit teken niet beschikbaar is.

== Computers ==
In computertoepassingen heeft de tilde onder andere de volgende toepassingen:
* In [[Unix]] wordt de tilde vaak gebruikt als aanduiding voor de locatie van de home-directory.
* In een [[URL]] wordt de tilde vaak gebruikt als introductieteken om gebruikersmappen aan te duiden. Dan staat "www.domein.eu/~piet" voor de map van gebruiker Piet.
* In veel [[computerspel]]len wordt de tildetoets gebruikt om de [[Mainframe|console]] te openen, een venster of onderdeel van het scherm waar men commando's kan invoeren.
* Een bestand dat in [[Microsoft]] [[Microsoft Windows|Windows]] geopend is en dat tijdelijk opgeslagen wordt voor bijvoorbeeld herstelling na een eventuele crash, krijgt een tilde voor de bestandsnaam van een tijdelijk opgeslagen bestand.
* Bij de meeste [[Linux]]distributies eindigen automatisch opgeslagen oudere versies van bestanden op een tilde.

[[Categorie:Diakritisch teken]]
[[Categorie:Symbool]]