Brontekst bekijken van Leesbaarheid

'''Leesbaarheid''' meet de [[Begrijpen|begrijpelijkheid]] en duidelijkheid van [[Schrijven|geschreven]] [[tekst]]. [[Taalniveau]] is meetbaar. [[Lettertype]], letterafmeting, [[Grafische vormgeving|vormgeving]] en [[kleur]] zijn ook bepalend. Er zijn diverse methoden en formules die de leesbaarheid bepalen. Leesbaarheidsformules zijn weinig betrouwbaar en geven geen houvast voor het verbeteren van tekst.

== Leesgemak ==
De Amerikaanse schrijfadviseur [[Rudolf Flesch]] presenteerde in ''The art of readable writing'' in 1949 een formule waarbij het leesgemak gelijk is aan de volgende formule:

:<math>
206,835 - 1,015 \left( \frac{\text{totaal aantal woorden}}{\text{totaal aantal zinnen}} \right) - 84,6 \left( \frac{\text{totaal aantal lettergrepen}}{\text{totaal aantal woorden}} \right)
</math><ref>{{cite web |url=http://www.mang.canterbury.ac.nz/writing_guide/writing/flesch.shtml |title=How to Write Plain English |first1=Rudolf |last1=Flesch |publisher=University of Canterbury |accessdate=12 juli 2016 |archivedate=12 juli 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160712094308/http://www.mang.canterbury.ac.nz/writing_guide/writing/flesch.shtml }}</ref>

De landbouwsocioloog W.H. Douma paste de formule aan naar het Nederlands. De Flesch-Doumaformule stelt het leesgemak gelijk aan de volgende formule:

:<math>
206,835 - 0,93 \left( \frac{\text{totaal aantal woorden}}{\text{totaal aantal zinnen}} \right) - 77 \left( \frac{\text{totaal aantal lettergrepen}}{\text{totaal aantal woorden}} \right)
</math>

De score verwijst naar de opleidingsniveaus:

* 0-30: academici
* 30-50: studenten
* 50-60: hoger middelbaar onderwijs
* 60-70: lager middelbaar onderwijs
* 70-80: groep 8 basisschool
* 80-90: groep 7 basisschool
* 90-100: groep 6 basisschool

De formules hadden in de Verenigde Staten invloed. Flesch lichtte schoolboeken door en adviseerde tijdschriften. In Nederland was de waardering nooit groot.

== Tekstverwerker ==
Sommige [[tekstverwerker]]s bepalen de leesbaarheid aan de hand van de zins- en woordlengte en de complexiteit van de zinsstructuren. Leesbaarheidsformules worden voor de [[Engels (hoofdbetekenis)|Engels]]e taal vaak gevalideerd aan de hand van de [[McCall-Crabbs]]-passages. Technische documenten scoren vaak slecht bij leesbaarheidsmetingen. Dit komt door de complexiteit van hun onderwerp, eerder dan door het gebrek aan nauwkeurigheid.

== Zie ook ==
* [[Leesbaarheidstest]]

== Bibliografie ==
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20110617122131/http://www.riggsinst.org/PDF/mcallcrabbes.pdf Voorwoord docentenhandleiding McCall-Crabbs]
* {{aut|Piet Grijs}}, ''Opperlans! Taal en letterkunde'', Querido, Amsterdam, 2003
* {{aut|N. Kussendrager & D. van der Lugt}}, ''Basisboek journalistiek. Achtergronden, genres, vaardigheden'', Wolters Noordhoff, Groningen, 2002

{{Appendix}}
{{Navigatie schrijven}}
{{Navigatie woordsoorten}}
{{Navigatie redekundige ontleding}}

[[Categorie:Taalkunde]]
[[Categorie:Literatuur]]
[[Categorie:Grammatica]]
[[Categorie:Taalbeheersing]]
[[Categorie:Tekstanalyse]]