Brontekst bekijken van Laccase

[[Bestand:Cu3Im8laccase.png|thumb|160px|De driekoperverbinding komt bij vele laccasen voor. Merk op dat het koper gebonden is aan [[imidazool]] (kleurcode: koper is bruin, stikstof is blauw).]]
'''Laccasen''' ([[EC-nummer]] 1.10.3.2) zijn koperbevattende [[oxidoreductasen]], die in veel [[planten]], [[schimmels]] en [[micro-organismen]] voorkomen. De eerste laccase werd in 1883 uit het plantensap van ''[[Rhus vernicifera]]'' (Engelse naam: Japanese lacquer tree) geïsoleerd.<ref>Yoshida, H. (1883): ''LXIII.—Chemistry of lacquer (Urushi). Part I. Communication from the Chemical Society of Tokio''. In: ''Journal of the Chemical Society, Transactions'' '''43''', 472–486, {{DOI|10.1039/CT8834300472}}</ref> Vandaar de naam laccase. In 2002 werd voor het eerst de [[kristalstructuur|kristallijne structuur]] van een laccase opgehelderd. Deze laccase was afkomstig van [[gewoon elfenbankje]] (''Trametes versicolor'').<ref>Piontek, K. ''et al''. (2002): ''Crystal structure of a laccase from the fungus Trametes versicolor at 1.90-A resolution containing a full complement of coppers''. In: ''J Biol Chem''. '''277'''(40); 37663–37669; {{PMID|12163489}}; [https://www.jbc.org/cgi/reprint/277/40/37663.pdf PDF]{{Dode link}}</ref>

Het katalytische centrum van het enzym bevat vier koper[[ion (deeltje)|ionen]], die naar hun [[spectroscopie|spectroscopische]] eigenschappen onderscheiden kunnen worden in: Type 1, Type 2 en/of Type 3. De typen 2 en 3 worden een trinucleaire cluster genoemd (zie figuur). Laccasen werken in op [[fenol]]en en vergelijkbare moleculen, doordat ze de oxidatief gekoppelde stoffen door reductie van zuurstof [[katalyse]]ren. Hierbij wordt de fenolgroep door oxidatie omgezet in een [[radicaal (scheikunde)|radicaal]] en de vrijgekomen [[Waterstof (element)|waterstof]] met [[dizuurstof|zuurstof]] in water.
:<math>\mathrm{4\ Ar\text{-}OH + O_2\ \xrightarrow{Laccase} \ 4\ Ar\text{-}O^{.} + 2\ H_2O}</math>

==Lignine==
Verondersteld wordt dat laccasen een rol spelen bij de vorming van [[lignine]] bij de binding van [[lignol (stof)|lignol]]en aan elkaar.<ref>Edward I. Solomon, Uma M. Sundaram, Timothy E. Machonkin "Multicopper Oxidases and Oxygenases" Chemical Reviews, 1996, Volume 96, pp. 2563-2606.</ref> Laccasen kunnen [[polymeer|polymerisch]] zijn en de enzymatisch actieve vorm een [[dimeer]] of [[trimeer]]. Andere laccasen (zoals die gevormd door de [[gewone oesterzwam]] (''Pleurotus ostreatus'')) spelen een rol bij de afbraak van lignine en behoren tot de grote groep van [[ligninase]]n.

==Actieve laccasen==
Actieve laccasen kunnen gemakkelijk opgespoord worden, doordat ze de [[chromogeen|chromogene]] substraten [[ABTS]], [[syringaldazine]], [[p-fenyleendiamine]] en [[guaiacol]] kunnen oxideren. Ook kan dit met een [[lambdasonde]] daar bij de oxidatie van het substraat zuurstof gereduceerd wordt tot water.

== Toepassingen ==
Laccase is een van de weinige oxidoreductasen, die commercieel als industriële katalysator gebruikt worden. Het enzym kan gebruikt worden bij het bleken van textiel, het bleken van papierpulp, het maken van kurken voor wijnflessen, als [[Bleken (tanden)|tandenbleekmiddel]] en bij vele andere industriële, [[diagnostiek|diagnostische]] en [[Chemische synthese|synthetische]] toepassingen<ref>Feng Xu, (2005) Applications of oxidoreductases: Recent progress, Industrial Biotechnology 1, 38-50</ref>.

Ook kunnen laccasen gebruikt worden bij het op natuurlijke wijze reinigen van [[Bodemverontreiniging|vervuilde grond]].<ref>Suresh PS, Kumar A, Kumar R, Singh VP (January 2008). "An in silico [correction of insilico] approach to bioremediation: laccase as a case study". J. Mol. Graph. Model. 26 (5): 845–9. doi:10.1016/j.jmgm.2007.05.005. {{PMID|17606396}}.</ref>

== Externe link ==
* [http://www.brenda-enzymes.info/php/result_flat.php4?ecno=1.10.3.2&organism= BRENDA]

{{Appendix}}

[[Categorie:Oxidoreductase]]