Brontekst bekijken van EVOH

'''EVOH''', de afkorting van '''etheen-vinylalcohol''', is een synthetisch [[polymeer]] dat formeel gezien een [[copolymeer]] is van [[etheen]] en [[vinylalcohol]]. Maar omdat deze laatste verbinding bijna uitsluitend voorkomt onder de vorm van het [[tautomeer]] [[aceetaldehyde]], wordt EVOH geproduceerd uit een ander polymeer, namelijk door [[hydrolyse]] van [[Ethyleenvinylacetaat|EVA]] (het copolymeer van etheen met [[vinylacetaat]]). Dit is vergelijkbaar met de productiewijze van [[polyvinylalcohol]] uit [[polyvinylacetaat]].

==Structuur==
[[Bestand:Ethylene-vinyl alcohol polymer.svg|thumb|Schematische voorstelling van de structuur van een EVOH-polymeerketen]]
De algemene structuur van een EVOH-polymeerketen is een ''random'' (ongeordende) opeenvolging van etheen- en vinylalcoholgroepen:

:-(CH<sub>2</sub>-CH<sub>2</sub>)<sub>m</sub>-(CH<sub>2</sub>-CHOH)<sub>n</sub>-

Bijvoorbeeld

<math>\mathrm{{-}(CH_2{-}CH_2)_m{-}(CH_2{-}CHOH)_n{-}(CH_2{-}CH_2){-}(CH_2{-}CHOH){-}(CH_2{-}CHOH){-}(CH_2{-}CH_2){-}\;\,}</math>

Er blijft echter altijd nog een klein percentage [[acetaat]]groepen op de ketens achter, omdat in de hydrolyse van EVA niet alle acetaatgroepen kunnen omgezet worden in hydroxylgroepen.

De verhouding van de etheen- tot vinylalcoholgroepen heeft een invloed op de eigenschappen van het polymeer. Variëteiten met weinig etheen vormen een betere gasbarrière maar zijn gevoeliger voor water. Ze zijn ook moeilijker te verwerken dan variëteiten met een hoger etheengehalte. Het etheengehalte van commercieel EVOH varieert van 27 tot 48 [[mol (eenheid)|mol]]percent.

==Toepassingen==
EVOH heeft goede barrière-eigenschappen tegen [[dizuurstof|zuurstof]] en andere gassen; het wordt daarom gebruikt in voedingsmiddelenverpakkingen om de houdbaarheid te verlengen en ze tegen bederf te beschermen. De zuurstofdoorlaatbaarheid van EVOH is ongeveer 1500 maal lager dan die van polypropeen of HDPE en meer dan 4000 maal lager dan die van LDPE<ref>[https://www.tappi.org/content/enewsletters/eplace/2004/27-1Armstrong.pdf Robert B. Armstrong, "New EVAL® EVOH Resins for Flexible Packaging."]. [https://web.archive.org/web/20221207102109/https://www.tappi.org/content/enewsletters/eplace/2004/27-1Armstrong.pdf Gearchiveerd] op 7 december 2022.</ref>. EVOH is echter niet goed bestand tegen water of waterdamp, en vrij bros. Daarom wordt EVOH in meerlagige films verwerkt, waarin een EVOH-laag op één of meer basislagen [[laminaat|gelamineerd]] wordt. Door EVOH te gebruiken kan een dunnere film volstaan. De basislaag bestaat bijvoorbeeld uit georiënteerd [[polypropeen]] dat wel een goede waterbarrière vormt. Een EVOH-laag kan ook op papier of andere folie aangebracht worden. EVOH kan ook op [[petfles]]sen gecoat worden als [[koolstofdioxide|koolzuurgasbarrière]].<ref>[https://web.archive.org/web/20171117085130/http://www.inpackt.nl/nieuwsbrief/nb2005/map.html Een (gas)verpakking... hoe pak je dat aan?] (InPackt Innovative Packaging BV)</ref>

Ook in kunststofleidingen voor [[vloerverwarming]] wordt een barrièrelaag van EVOH tussen twee polyetheen- of [[polypropeen]]lagen aangebracht. EVOH verhindert dat zuurstof in het circulerende hete water oplost, wat voor [[corrosie]] van de metalen onderdelen van het verwarmingssysteem zou kunnen zorgen.

Een andere toepassing is in brandstoftanks voor voertuigen, omdat het ook voor [[koolwaterstof]]fen ondoordringbaar is. EVOH maakt daarbij gewoonlijk deel uit van een meerlagenstructuur, waarin de EVOH-laag tussen twee lagen van een andere kunststof zoals hoge-dichtheid-polyetheen ([[polyetheen|HDPE]])-laag gehecht is. De EVOH-barrière zorgt mee dat er voldaan kan worden aan de strenger wordende [[Voertuigemissie|emissienormen]] voor voertuigen.

EVOH is ook bestand tegen oliën en vele organische chemicaliën, en wordt daarom aangebracht als een beschermende laag op plasticverpakkingen van landbouwpesticiden, organische oplosmiddelen en oliën.

== Productie ==
[[Kuraray]] produceert EVOH onder de merknaam "EVAL": 10.000 ton/jaar te [[Okayama (stad)|Okayama]] in [[Japan]], 47.000 ton/jaar te [[Pasadena (Texas)|Pasadena]] bij [[Houston]] in [[Texas (staat)|Texas]] en door hun dochteronderneming [[EVAL Europe]] 36.000 ton/jaar te [[Zwijndrecht (België)|Zwijndrecht]] in [[België]].<ref>[https://web.archive.org/web/20101207191850/http://www.foodproductiondaily.com/Packaging/EVAL-completes-world-s-largest-EVOH-resin-plant EVAL completes world's largest EVOH resin plant]. Foodproductiondaily.com, 3 november 2004.</ref><ref>https://web.archive.org/web/20130730064909/http://www.kuraray.co.jp/en/company/business/eval.html</ref>

[[Nippon Gohsei]] produceert EVOH onder de merknaam "SoarnoL" te [[Mizushima]] in [[Japan]], te [[La Porte (Texas)|La Porte]] in [[Texas (staat)|Texas]] en te [[Kingston upon Hull|Hull]] in [[Engeland]].<ref>https://web.archive.org/web/20141030172523/http://www.nippon-gohsei.com/index.php?cID=soarnol</ref>

[[Chang Chun Petrochemical]] produceert EVOH onder de merknaam "EVASIN" te [[Taipei (stad)|Taipei]] in [[Taiwan]].<ref>https://web.archive.org/web/20141030182526/http://www.ccp.com.tw/PRODUCT.NSF/0/161DE51997F60E05482573B4000870B0?OpenDocument</ref>

{{Appendix}}

[[Categorie:Synthetisch polymeer]]
[[Categorie:Polyol]]