Brontekst bekijken van Colpitts-oscillator

Een '''Colpitts-oscillator''', vernoemd naar zijn uitvinder [[Edwin Colpitts]], is een [[elektronica|elektronische]] [[oscillator (elektronica)|oscillator]]-schakeling. De afgestemde [[LC-circuit|LC-kring]] wordt hierbij gevormd door twee [[condensator]]en en een [[spoel]].

== Colpitts-oscillator met gemeenschappelijke emitter ==
[[Bestand:Collpits_common_emitter.jpg|thumb|150x150px|Colpitts-oscillator met gemeenschappelijke emitter]]
Hiernaast is een eenvoudig schema gegeven van een Colpitts-oscillator met gemeenschappelijke emitter. De collector belast een [[Parallelschakeling|parallel]] afgestemde LC-kring die uit twee condensatoren (C1 en C2) en een spoel (L1) bestaat. Hierbij wordt een deel van het radiofrequente signaal opgevangen over condensator C2 en in de basis van de [[transistor]] (Q1) geïnjecteerd. Dit zal resulteren in het [[trilling|trillen]] van de LC-kring. 

De ideale [[frequentie|oscillatiefrequentie]] kan berekend worden met de formule:
:<math>
f_0 = {1 \over 2 \pi\sqrt{L \cdot\left ({ C_1 \cdot C_2 \over C_1 + C_2 }\right)}}
</math>

Wel moet rekening worden gehouden met de parasitaire elementen, die hier [[Elektrische capaciteit|capacitief]] zijn. Ook spelen de inwendige capaciteiten van de transistor een rol. Hierdoor zal de oscillator bij een iets lagere frequentie oscilleren.

== Colpitts-oscillator met gemeenschappelijke basis ==
[[Bestand:Collpits_common_base.jpg|thumb|150x150px|Colpitts-oscillator met gemeenschappelijke basis]]
Het verschil met de Colpitts-oscillator met gemeenschappelijke [[emitter]] is dat de basis voor het radiofrequente signaal via condensator C3 aan de [[aarding|massa]] ligt. Het voordeel dat hierdoor bereikt wordt is dat de inwendige capaciteit van de collector naar de basis van de transistor teniet wordt gedaan. Het uiteindelijke radiofrequente signaal dat nodig is om te oscilleren, veroorzaakt variaties van de [[Polarisatie (elektriciteit)|polarisatie]] van de transistor met een variatie van de collectorstroom tot gevolg. Door condensator C3 zal deze oscillator op een hogere frequentie werken dan die met de gemeenschappelijke emitter.

== Toepassing ==
De Colpitts-oscillator was de eerste soort oscillator die door [[radioamateur]]s als variabele hoogfrequent oscillator werd gebruikt en leidde tot varianten. Een Colpitts-oscillator is eenvoudig te herkennen aan de capacitieve [[spanningsdeler]].

== Literatuur ==
* Lee, T, ''The Design of CMOS Radio-Frequency Integrated Circuits'', Cambridge University Press. 2004.
<!-- {{commons|Colpitts oscillator}} -->

==Zie ook==
*[[Clapp-oscillator]]

[[Categorie:Elektronische schakeling]]