Brontekst bekijken van Bohrium

{{Infobox element
| Naam = Bohrium
| Symbool = Bh
| Atoomnummer = 107
| Groep = [[Mangaangroep]]
| Periode = [[Periode-7-element|Periode 7]]
| Blok = [[D-blok]]
| Reeks = [[Overgangsmetaal|Overgangsmetalen]]
| Kleur =
| Atoommassa = [264]
| Elektronenconfiguratie = <nowiki>[</nowiki>[[Radon (element)|Rn]]<nowiki>]</nowiki> 5f<sup>14</sup> 6d<sup>5</sup> 7s<sup>2</sup>
| Oxidatietoestanden =
| Elektronegativiteit =
| Atoomstraal =
| Ionisatiepotentiaal1 =
| Ionisatiepotentiaal2 =
| Ionisatiepotentiaal3 =
| Dichtheid =
| Hardheid =
| Smeltpunt =
| Kookpunt =
| Aggregatietoestand = Waarschijnlijk vast
| Smeltwarmte =
| Verdampingswarmte =
| vdWstraal =
| Kristalstructuur =
| Molair volume =
| Dampdruk =
| Geluidssnelheid =
| Specifieke warmte =
| Weerstand =
| Warmtegeleiding =
}}
'''Bohrium''' is een [[scheikundig element]] met symbool '''Bh''' en [[atoomnummer]] 107 (niet te verwarren met [[Boor (element)|borium]], met symbool '''B'''). Het is een vermoedelijk grijs of zilverkleurig [[overgangsmetaal]].

== Ontdekking ==
[[Bestand:Niels_Bohr.jpg|miniatuur|links|Niels Bohr]]
Atomen van element 107 werden voor het eerst gemaakt in 1976 door een groep van [[Sovjet-Unie|Sovjet]]-wetenschappers onder leiding van [[Joeri Oganesjan]] in het [[Gezamenlijk Instituut voor Kernonderzoek]] in [[Doebna (oblast Moskou)|Doebna]]. Het betrof de isotoop <sup>261</sup>Bh met een geschatte halveringstijd van 1-2 ms (latere metingen wijzen uit dat de halveringstijd van deze isotoop ca. 10 ms bedraagt). De atomen werden gemaakt door [[bismut-209]] te beschieten met [[chroom-54]]:
: <chem>^{209}_{83}Bi +  ^{54}_{24}Cr ->  ^{262}_{107}Bh +  ^{1}_{0}n</chem>

In 1981 was een [[Duitsland|Duitse]] groep onder leiding van [[P. Armbruster]] en [[G. Münzenberg]] van het ''Gesellschaft für Schwerionenforschung'' in [[Darmstadt]] in staat de resultaten van het Sovjet-team te bevestigen door de langer levende isotoop <sup>262</sup>Bh te maken.

==Naam==
Er was een controverse over de naamgeving van de elementen 101 tot en met 109. Aanvankelijk noemde de [[IUPAC]] het element 107 voorlopig unnilseptium (met als symbool ''Uns''). 

In 1994 kwam een comité van de IUPAC met de aanbeveling element 107 naar de [[Denemarken|Deense]] [[natuurkundige]] [[Niels Bohr]] te noemen, met de gebruikelijke uitgang ''-ium''. De naam zou dan ''bohrium'' zijn, wat verwarring kan geven met element 5, dat [[Boor (element)|''boor'']] of ''borium'' (zonder h) wordt genoemd. In het Engels is minder verwarring, doordat boor daar ''boron'' heet. De Duitsers stelden ''nielsbohrium'' voor, een naam die de Sovjets al hadden gesuggereerd voor element 105. De standaard is echter dat alleen de achternaam van een wetenschapper wordt gebruikt als zijn naam wordt gebruikt om hem te eren. Ondanks deze angst werd de naam ''bohrium'' voor element 107 in 1997 internationaal erkend.

Doordat bohrium snel vervalt en geen praktische toepassingen heeft, zal er in de praktijk weinig verwarring met borium zijn.

== Toepassingen ==
Er zijn geen toepassingen van bohrium bekend.

== Opmerkelijke eigenschappen ==
Vanwege de uiterst korte halveringstijden van de bohriumisotopen is het nauwelijks mogelijk om onderzoek te doen naar de chemische en fysische eigenschappen.

== Verschijning ==
Op aarde wordt bohrium van nature niet aangetroffen.

== Isotopen ==
{{Zie hoofdartikel|Isotopen van bohrium}}
{| class="wikitable" style="font-size:90%;"
! colspan=6 | Stabielste isotopen
|-
! [[Isotoop|Iso]]
! [[Relatieve aanwezigheid|RA]] (%)
! [[Halveringstijd]]
! [[vervalvorm|VV]]
! [[vervalenergie|VE]] (M[[elektronvolt|eV]])
! [[vervalproduct|VP]]
|-
| <sup>261</sup>Bh
| [[Synthetische radio-isotoop|syn]]
| 11,8 [[milliseconde|ms]]
| [[alfastraling|α]]
|
|
|-
| <sup>264</sup>Bh
| [[Synthetische radio-isotoop|syn]]
| 440 [[milliseconde|ms]]
| [[alfastraling|α]]
| 9,960
| <sup>260</sup>[[Dubnium|Db]]
|-
| <sup>267</sup>Bh
| [[Synthetische radio-isotoop|syn]]
| 22 [[seconde|s]]
| [[alfastraling|α]]
|
|
|-
| <sup>270</sup>Bh
| [[Synthetische radio-isotoop|syn]]
| 30 [[seconde|s]]
| [[alfastraling|α]]
| 8,93
|
|-
| <sup>272</sup>Bh
| [[Synthetische radio-isotoop|syn]]
| 9,8 [[seconde|s]]
| [[alfastraling|α]]
|
|
|-
| <sup>274</sup>Bh
| [[Synthetische radio-isotoop|syn]]
| 40 [[seconde|s]]
| [[alfastraling|α]]
| 8,8
|
|}
Het langstlevende bohriumisotoop is <sup>274</sup>Bh met een [[halveringstijd]] van 40 s. Andere isotopen zijn <sup>270</sup>Bh en <sup>272</sup>Bh met halveringstijden van respectievelijk 30 en 9,8 s.

== Toxicologie en veiligheid ==
Over de toxicologie van bohrium is niets bekend.

== Externe links ==
* {{Link elementinformatie|id=Bh}}

{{Commonscat|Bohrium}}
{{Navigatie mangaangroep}}
{{Navigatie elementen}}
{{woordenboek}}

[[Categorie:Bohrium| ]]
[[Categorie:Elementenlijst]]
[[Categorie:Transuraan]]