Brontekst bekijken van Acidose

{{Disclaimer medisch lemma}}
[[Bestand:Symptoms of acidosis.png|miniatuur|Verschillende symptomen van acidose]]
'''Acidose''' of '''verzuring''' is een proces waarbij het [[bloed]] verzuurt door ophoping van [[Zuur (scheikunde)|zuren]] of verlies van [[Base (scheikunde)|basen/alkali]]. Een normale [[pH]] ligt bij mensen tussen de 7,35 en de 7,45. Bij een pH lager dan 7,35 is er sprake van een acidemie (te veel zuur in het bloed). Is de pH hoger dan 7,45, dan is er sprake van een alkalemie (te veel base in het bloed).

Op grond van het ontstaansmechanisme kan een acidose ingedeeld worden in twee categorieën:
* ''Respiratoire'' acidose: hierbij wordt te weinig koolzuur uitgeademd, en hoopt het zich op in het bloed/lichaam. Dit komt onder andere voor bij [[COPD]], [[Astma]], [[verstikking]] of door [[Vergiftiging|intoxicatie]] met [[benzodiazepinen]] of [[opiaten]].
* ''Metabole'' acidose: Hierbij worden zuren gevormd in het lichaam die onvoldoende worden afgevoerd of geneutraliseerd. Dit komt onder andere voor bij [[ketoacidose]] ([[diabetes mellitus]]), [[lactaatacidose]] (verzuring bij zware lichamelijke inspanning), bij [[Nierfalen|nierinsufficiëntie]] en bij [[methanol]]-vergiftiging.

Beide mechanismen kunnen elkaar tot zekere hoogte compenseren: een metabole acidose wordt respiratoir gecompenseerd door sneller te ademen, waardoor meer koolzuur wordt uitgeademd. Een respiratoire acidose kan door de [[Nier (biologie)|nieren]] metabool gecompenseerd worden door extra zuur uit te scheiden. Als er sprake is van volledige compensatie dan is de pH normaal, maar toch is er sprake van een chemische onbalans. Deze is gedefinieerd als de [[base excess]]. Die geeft namelijk alleen de metabole component aan: hij is verhoogd bij een metabole [[alkalose]] en verlaagd ('base deficit') bij een metabole acidose.

In het bloed zijn er verschillende [[Buffer (scheikunde)|plasmabuffers]] om de pH in stand te houden. De kwantitatief belangrijkste buffer is de CO<sub>2</sub>/bicarbonaat (HCO<sub>3</sub>)-buffer:

<chem>H+ + HCO3- <-> CO2 + H2O</chem>

Normale waarden:
* P<sub>CO<sub>2</sub></sub> 4,7 - 6,4 kPa.
* Concentratie HCO<sub>3</sub>: 21,0 - 27,0&nbsp;mmol/l.
Wanneer de concentratie CO<sub>2</sub> stijgt, daalt de pH en wanneer de concentratie CO<sub>2</sub> daalt, dan stijgt de pH.

== Zie ook ==
* [[Zuur-base-evenwicht (bloed)]]
* [[Ketoacidose]]
* [[Kussmaul-ademhaling]]

{{woordenboek}}

[[Categorie:Symptoom]]
[[Categorie:Afwijkende medische bevinding]]